Strategie ‘26-’30: van fonds naar aanjager
SDM kiest een volgende stap
We leven in een tussentijd Oude zekerheden verliezen hun vanzelfsprekendheid. Instituties staan onder druk. Het medialandschap verschuift in hoog tempo, aangedreven door algoritmes die niet zijn ontworpen om te informeren maar om vast te houden. Wat prikkelt, wint het van wat klopt. Dat is geen mediavraagstuk alleen, het is een democratisch vraagstuk.
De levensader van de democratie staat onder druk Betrouwbare journalistiek bevraagt machthebbers, maakt maatschappelijke kwesties zichtbaar en stelt burgers in staat zich te informeren. Zonder die functie is democratische meningsvorming niet mogelijk. Maar de spelregels zijn veranderd. Meer dan tachtig procent van de digitale advertentie-inkomsten in Nederland verdwijnt naar een handvol internationale techbedrijven. Nationale media opereren in een speelveld dat structureel tegen hen werkt.
Het gaat om meer dan journalistiek Media-voor-democratie is een breed begrip. Documentaires, podcasts, culturele media, lokale omroepen: ze maken maatschappelijke thema’s zichtbaar en sluiten aan bij de leefwereld van een breed publiek. Juist daarom is de toenemende druk op de publieke omroep zo zorgelijk. En juist daarom moet de hele sector zichzelf de lastige vragen stellen over relevantie, betrouwbaarheid en onderscheidend vermogen.
De democratie zelf vraagt ook om vernieuwing De liberale democratie verliest aan overtuigingskracht – niet omdat haar principes niet deugen, maar omdat ze te vaak verdedigt wat was in plaats van te formuleren wat kan zijn. Ondertussen begrijpen ondemocratische krachten de nieuwe mediarealiteit beter dan veel democraten. Ze zetten desinformatie strategisch in om te verdelen en vertrouwen te ondermijnen. Het antwoord daarop kan niet behoudend zijn.
Wie brengt dit samen? Er zijn meer partijen die zich met deze vraagstukken bezighouden. De vraag is wie ze samenbrengt – onafhankelijk, zonder eigenbelang, met genoeg slagkracht om ook te blijven staan waar anderen moeten buigen. SDM is in een unieke positie om die rol te vervullen. Geworteld in de geschiedenis van verzetskrant Het Parool, uitgerust met financiële onafhankelijkheid en een breed netwerk in media, journalistiek, overheid en wetenschap.
Van fonds naar aanjager SDM maakt een bewuste transitie: van aandeelhouder en subsidiefonds naar een organisatie die initieert, agendeert en faciliteert. De komende jaren richt SDM zich op drie niveaus: de spelregels voor een solide media-infrastructuur, een weerbare mediasector die zichzelf opnieuw uitvindt, en inhoud die het publieke denken voedt over de toekomst van de democratie. Dat vertaalt zich in vier concrete activiteiten:
- Beschermen
Onze onafhankelijke en pluriforme media zijn een groot goed. Net als onze democratie en rechtsstaat. Maar het is geen gegeven dat ze dat ook blijven. We bewaken een pluriform medialandschap dat in dienst is van de democratische rechtsstaat. Wij beschermen journalistieke onafhankelijkheid tegen commerciële en politieke invloeden. We komen in actie tegen totalitaire tendensen die de democratie ondermijnen. In welke vorm dan ook. - Onderzoeken
Hierbij richten we ons op de goed geïnformeerde burger, als voorwaarde voor democratie en als primaire doelgroep voor media. We richten ons op de relatie tussen burger en media en tussen burger en democratie en daarmee ook hoe media en democratie elkaar beïnvloeden. We geven opdracht tot onafhankelijk onderzoek over de relatie tussen media en democratie. We zijn een plek waar kennis over media en democratie samenkomt. Beleid en debatten worden zo gevoed met nieuwe inzichten op basis van feiten. - Vernieuwen
De huidige technologische tijd stelt niet alleen media voor nieuwe vragen, maar de democratische rechtsstaat zelf. Hoe verhouden we ons tot AI, sociale media en de macht van grote techbedrijven? Wij nemen daarin positie in — als gesprekspartner, als stem, als aanjager van vernieuwing. Niet alleen in de manier waarop media werken, maar ook in de manier waarop democratie werkt. We stimuleren het denken over de democratie van morgen en overmorgen. - Samenbrengen
Voor sterke media en een stabiele democratie hebben we elkaar nodig. Wij organiseren bijeenkomsten, zetten programma’s op en brengen netwerken bij elkaar. Zo faciliteren we als onafhankelijke speler noodzakelijke gesprekken en ontmoetingen, en zetten we mensen aan het denken en in beweging.
Overgangsperiodes zijn ongemakkelijk – maar ook momenten van radicale vernieuwing. SDM kiest ervoor die kans te grijpen. Niet uit alarmisme, maar vanuit de overtuiging dat democratie en vrije media actief beschermd én actief gebouwd moeten worden. Aan nieuwe antwoorden, nieuwe verbindingen, nieuwe vormen van publiek gesprek. Zodat burgers hun democratisch burgerschap kunnen uitoefenen op basis van gedeelde feiten — en een publiek debat dat hen werkelijk dient.
Omdat een democratische rechtsstaat en vrije media nooit vanzelfsprekend zijn.
